Αύξηση-έκπληξη παρουσίασε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Μάιο, φτάνοντας το 3,3% από 2,6% τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τη στιγμή που στην ευρωζώνη παρατηρείται σαφής αποκλιμάκωση των τιμών με τον δείκτη να πέφτει στο 1,9%. Η διάσταση αυτή ανάμεσα στην ελληνική και την ευρωπαϊκή εικόνα έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους οικονομικούς επιτελείς και ενδέχεται να οδηγήσει σε απευθείας επικοινωνία του Υπουργείου Οικονομικών με τις Βρυξέλλες.
Η επιτάχυνση του ελληνικού πληθωρισμού έρχεται σε αντίθεση με τις τάσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπου η μείωση των τιμών αποδίδεται κυρίως στη μειωμένη καταναλωτική ζήτηση – μια ένδειξη επιβράδυνσης της ανάπτυξης και των εισοδημάτων. Στην ευρωζώνη, ο ετήσιος πληθωρισμός μειώθηκε από 2,2% σε 1,9%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός (που εξαιρεί τις τιμές τροφίμων και ενέργειας) υποχώρησε στο 2,4% από 2,7%.
Τρόφιμα και η ενέργεια ανεβάζουν τον πληθωρισμό
Στην Ελλάδα, αντίθετα, καταγράφεται μηνιαία αύξηση 0,3% του δείκτη τιμών καταναλωτή, με τις βασικές συνιστώσες όπως τα τρόφιμα και η ενέργεια να συμβάλλουν σημαντικά στην άνοδο. Οι τιμές τροφίμων, αλκοόλ και καπνού αυξήθηκαν κατά 3,3%, ενώ η ενέργεια, παρά την ετήσια μείωση (-3,6%), παραμένει σταθερά υψηλή σε επίπεδο νοικοκυριών λόγω φορολογικών και εμπορικών επιβαρύνσεων.
Οι εξελίξεις προκαλούν «καμπανάκι» για τη δημοσιονομική πολιτική, καθώς εντείνονται οι πιέσεις για προσαρμογές. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδος ζητούν προσοχή στις μισθολογικές αυξήσεις, τονίζοντας ότι ενδέχεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις αντί να βοηθήσουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η εικόνα σε άλλες μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης είναι πολύ διαφορετική: Στη Γερμανία, ο πληθωρισμός ανήλθε στο 2,1%, ελαφρώς πάνω από τον στόχο της ΕΚΤ, ενώ στη Γαλλία σημειώθηκε σημαντική πτώση στο 0,6%, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών. Στην Ισπανία, επίσης, οι τιμές αυξήθηκαν μόλις κατά 1,9%, το χαμηλότερο ποσοστό επτά μηνών.
Ανάγκη για στοχευμένα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας
Η απόκλιση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για στοχευμένα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας, χωρίς να υπονομεύεται η προσπάθεια για δημοσιονομική σταθερότητα. Επιπλέον, η ΕΚΤ αναμένεται να αξιοποιήσει την επιβράδυνση του πληθωρισμού σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία για να προχωρήσει σε μείωση επιτοκίων τον Ιούνιο, κάτι που μπορεί να βοηθήσει έμμεσα την ελληνική οικονομία.
Ωστόσο, η ενδογενής πληθωριστική πίεση στην Ελλάδα απαιτεί εσωτερική διαχείριση με αναπτυξιακά εργαλεία και όχι μόνο δημοσιονομική πειθαρχία. Το ερώτημα πλέον είναι αν η ελληνική κυβέρνηση θα καταφέρει να ισορροπήσει μεταξύ ανακούφισης των πολιτών και τήρησης των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
