Στρασβούργο, 21 Ιανουαρίου 2026 – Σε μια δραματική ψηφοφορία, οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν με οριακή πλειοψηφία (334 υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές) να ζητήσουν τη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις ευρωπαϊκές συνθήκες.
Τα Αίτια της Σύγκρουσης
Η προσφυγή στο Δικαστήριο βασίστηκε σε ανησυχίες που εξέφρασαν ευρωομάδες (κυρίως Πράσινοι, Αριστερά και μέλη των Σοσιαλιστών και του Renew) σχετικά με τρία κύρια σημεία:
- Περιβαλλοντικά Πρότυπα: Υπάρχουν φόβοι ότι η συμφωνία θα επιταχύνει την αποδάσωση στον Αμαζόνιο και δεν διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.
- Αθέμιτος Ανταγωνισμός: Ευρωπαίοι αγρότες, που διαδήλωναν με τρακτέρ έξω από το Κοινοβούλιο, προειδοποιούν για καταστροφικές συνέπειες από την εισαγωγή φθηνών προϊόντων (βόειο κρέας, ζάχαρη, πουλερικά) που παράγονται με χαμηλότερα πρότυπα.
- Νομική Βάση: Εξετάζεται εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει στην εφαρμογή του εμπορικού σκέλους χωρίς την έγκριση των εθνικών κοινοβουλίων όλων των κρατών-μελών.
Οι Συνέπειες του «Παγώματος»
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν κλήθηκε σήμερα να αποφασίσει επί της επικύρωσης της συμφωνίας, αλλά να ψηφίσει την παραπομπή της στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα εξετάσει τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο. Η παραπομπή αναμένεται να καθυστερήσει την οριστική εφαρμογή της συμφωνίας για τουλάχιστον 18 έως 24 μήνες, χρονικό ορίζοντα που, σύμφωνα με ορισμένους ευρωβουλευτές, ισοδυναμεί στην πράξη με απόρριψη. Παράλληλα, στο Στρασβούργο δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της ΕΕ να ζητήσει αλλαγές στο κείμενο της συμφωνίας, εξέλιξη που θα οδηγούσε σε περαιτέρω καθυστερήσεις.
Διχασμένη η Ευρώπη
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η Γαλλία χαιρέτισε το αποτέλεσμα ως νίκη για τη δημοκρατία και τα πρότυπα παραγωγής. Αντίθετα, η Γερμανία εξέφρασε τη λύπη της, με τον Καγκελάριο Friedrich Merz να δηλώνει ότι η απόφαση υπονομεύει τη γεωπολιτική θέση της Ευρώπης απέναντι στην Κίνα και τις ΗΠΑ.
Τι Ακολουθεί;
Οι επιλογές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένες. Θεωρητικά, θα μπορούσε να προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας έως την έκδοση απόφασης από το Δικαστήριο της ΕΕ, ωστόσο μια τέτοια κίνηση θα δημιουργούσε εντάσεις στις σχέσεις της με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η τύχη της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο (που θα κάλυπτε 700 εκατομμύρια ανθρώπους) βρίσκεται πλέον στα χέρια των δικαστών στο Λουξεμβούργο. Μέχρι τότε, η συμφωνία παραμένει σε πολιτική και νομική «καραντίνα», προκαλώντας εκνευρισμό στις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη) που βλέπουν μια προσπάθεια 25 ετών να κινδυνεύει με κατάρρευση.
