Ισχυρή άνοδο κατέγραψε το 2025 η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που η Ελλάδα σημειώνει την τρίτη χειρότερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat, ο σχετικός δείκτης αυξήθηκε κατά 9,2% σε σύγκριση με το 2024, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες ετήσιες αυξήσεις της τελευταίας δεκαετίας. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά βαθύτερες διαρθρωτικές αλλαγές στον αγροτικό τομέα, αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η άνοδος της παραγωγικότητας οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες. Πρώτον, το πραγματικό εισόδημα των συντελεστών παραγωγής που παράγεται από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις αυξήθηκε κατά 8,1%. Αυτό συνδέεται με καλύτερες τιμές παραγωγού σε ορισμένα αγροτικά προϊόντα, μείωση του κόστους εισροών σε πραγματικούς όρους και πιο αποδοτική οργάνωση της παραγωγής. Δεύτερον, ο όγκος της γεωργικής εργασίας μειώθηκε κατά 1,0%, γεγονός που σημαίνει ότι λιγότερη εργασία παρήγαγε μεγαλύτερη αξία, ενισχύοντας τον δείκτη παραγωγικότητας.
Η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας αυξήθηκε σε 19 χώρες της ΕΕ
Σε επίπεδο κρατών-μελών, η εικόνα είναι ανομοιογενής. Η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας αυξήθηκε σε 19 χώρες της ΕΕ. Οι πιο εντυπωσιακές επιδόσεις καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο (+40,1%), την Πολωνία (+33,4%) και την Εσθονία (+30,9%). Στις χώρες αυτές, ο συνδυασμός τεχνολογικής αναβάθμισης, επενδύσεων σε μηχανοποίηση και καλύτερης αξιοποίησης των αγροτικών επιδοτήσεων φαίνεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο.
Αντίθετα, μειώσεις της παραγωγικότητας της γεωργικής εργασίας εκτιμήθηκαν σε 8 χώρες της ΕΕ, γεγονός που καταδεικνύει ότι η βελτίωση δεν ήταν καθολική. Οι πιο απότομες μειώσεις καταγράφηκαν στην Κροατία (-14,9%), την Πορτογαλία (-10,7%) και την Ελλάδα (-8,8%). Στις χώρες αυτές, η πτώση της παραγωγικότητας συνδέεται με αυξημένα κόστη παραγωγής, μειωμένες αποδόσεις λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, αλλά και με διαρθρωτικά προβλήματα, όπως ο κατακερματισμένος κλήρος και η περιορισμένη υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών.
Παράλληλα, το 2025 ήταν θετικό και σε όρους συνολικής οικονομικής επίδοσης της γεωργίας. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της γεωργικής βιομηχανίας της ΕΕ αυξήθηκε κατά 10,3%, ενώ η αξία της γεωργικής παραγωγής ενισχύθηκε κατά 5,3%. Η ενδιάμεση κατανάλωση αυξήθηκε μόλις κατά 1,5%, εξέλιξη που συνέβαλε στη βελτίωση των καθαρών αποτελεσμάτων του κλάδου.
Η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας στην ΕΕ ήταν 49% υψηλότερη το 2025 σε σχέση με το 2015
Σε μακροχρόνιο ορίζοντα, η εικόνα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή. Το 2025, η παραγωγικότητα της γεωργικής εργασίας στην ΕΕ ήταν 49,4% υψηλότερη σε σχέση με το 2015. Την ίδια δεκαετία, το πραγματικό εισόδημα των συντελεστών παραγωγής αυξήθηκε κατά 20,8%, ενώ η εισροή γεωργικής εργασίας μειώθηκε κατά 19,1%, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή μετάβαση σε έναν πιο κεφαλαιοεντατικό και τεχνολογικά προηγμένο αγροτικό τομέα.
Ελλάδα: Aνησυχητικές επιδόσεις και διαρθρωτικά προβλήματα
Σε αντίθεση με τη γενική ευρωπαϊκή τάση, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με αρνητική μεταβολή της παραγωγικότητας της γεωργικής εργασίας το 2025, καταγράφοντας μείωση (-8,8%). Η επίδοση αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς αντανακλά χρόνιες αδυναμίες του ελληνικού αγροτικού μοντέλου. Ο μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, η περιορισμένη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού, η μη σωστή αξιοποίηση των αγροτικών επιδοτήσεων και το υψηλό κόστος εισροών μειώνουν την αποδοτικότητα της εργασίας.
Επιπλέον, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με ακραία καιρικά φαινόμενα και μειωμένες αποδόσεις, επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. Χωρίς στοχευμένες επενδύσεις, ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού και ουσιαστική στήριξη της καινοτομίας, η απόκλιση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κινδυνεύει να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.
