Η κυβέρνηση προετοιμάζει μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης, σύμφωνα με το νέο Δημοσιονομικό Σχέδιο (Draft Budgetary Plan) που απέστειλε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στις Βρυξέλλες.
Τα μέτρα εστιάζουν στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την αύξηση των δημοσίων εσόδων.
Όλα ψηφιακά: Η νέα εποχή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης
Κεντρικό άξονα της μεταρρύθμισης αποτελεί η επέκταση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους. Παράλληλα, προβλέπεται η ψηφιακή υποβολή δελτίων αποστολής σε ακόμη περισσότερους κλάδους, με στόχο την πλήρη διασύνδεση των συναλλαγών με την ΑΑΔΕ. Επιπλέον, εισάγεται το Ψηφιακό Μητρώο Πελατών για τον κλάδο των εκδηλώσεων — έναν τομέα όπου κυριαρχούν οι μετρητές συναλλαγές — ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και να περιοριστούν τα φαινόμενα φοροδιαφυγής.
ΜΙΔΑ: Η νέα πλατφόρμα για την ακίνητη περιουσία
Σε εξέλιξη βρίσκεται η ανάπτυξη του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ που θα ολοκληρωθεί το 2026. Η ΜΙΔΑ θα συγκεντρώνει όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για την ιδιοκτησία και χρήση ακινήτων ανά φορολογούμενο, προσφέροντας στη φορολογική διοίκηση ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για τον έλεγχο και την αξιολόγηση στοιχείων περιουσίας. Η εφαρμογή της εκτιμάται ότι θα περιορίσει τα φαινόμενα αδήλωτης ακίνητης περιουσίας και θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων.
Τεχνητή νοημοσύνη και ανάλυση δεδομένων στους φορολογικούς ελέγχους
Η ΑΑΔΕ αναπτύσσει επίσης ένα Προηγμένο Σύστημα Επιχειρηματικής Ευφυΐας (Business Intelligence), το οποίο θα αναλύει και θα προβλέπει μοτίβα μη συμμόρφωσης. Μέσω αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης, η φορολογική αρχή θα μπορεί να εντοπίζει έγκαιρα περιπτώσεις υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή. Συμπληρωματικά, δημιουργούνται δύο νέα εργαλεία:
-
Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνου Συμμόρφωσης (CRM)
-
Σύστημα Διαχείρισης Επιχειρησιακού Κινδύνου (ERM)
Τα συστήματα αυτά θα βοηθήσουν στη χαρτογράφηση, παρακολούθηση και αντιμετώπιση κινδύνων τόσο για φορολογούμενους όσο και για την ίδια τη φορολογική διοίκηση.
Προκαταρκτικές φορολογικές αποφάσεις: Περισσότερη διαφάνεια για τις επιχειρήσεις
Ένα ακόμη μέτρο που προωθείται είναι η θέσπιση διαδικασίας προκαταρκτικών φορολογικών αποφάσεων (Advance Tax Rulings). Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να ζητούν προηγούμενη επίσημη ερμηνεία για τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων συναλλαγών ή εταιρικών δομών, μειώνοντας έτσι τη φορολογική αβεβαιότητα. Το μέτρο αναμένεται να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να συμβάλει στη δημιουργία ενός σταθερού, προβλέψιμου επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Ένας συνολικός σχεδιασμός για βιώσιμη φορολογική διακυβέρνηση
Τα παραπάνω μέτρα εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης για τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης, την ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και τη σύγκλιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές. Η ψηφιοποίηση, η διαφάνεια και η τεχνητή νοημοσύνη συνθέτουν το νέο τοπίο της φορολογικής διακυβέρνησης, που φιλοδοξεί να οδηγήσει σε πιο δίκαιη και αποτελεσματική φορολόγηση για πολίτες και επιχειρήσεις.
Φορολόγηση κρυπτονομισμάτων: Προς ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα αποτελεί η θέσπιση φορολογικού και κανονιστικού πλαισίου για τα κρυπτονομίσματα και τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Η ομάδα εργασίας που έχει συσταθεί αναμένεται έως το 2026 να ολοκληρώσει το νέο θεσμικό πλαίσιο, εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό δίκαιο για τις αγορές κεφαλαίου. Στόχος είναι ένα δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα φορολόγησης για τις συναλλαγές σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία — μια αγορά που γνωρίζει ταχεία ανάπτυξη αλλά σήμερα στερείται σαφούς φορολογικής αντιμετώπισης.
Ελάχιστη φορολόγηση πολυεθνικών – Εφαρμογή του Pillar II
Η ΑΑΔΕ προχωρά στην υλοποίηση του Ν. 5100/2024, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2523 για την ελάχιστη φορολόγηση πολυεθνικών ομίλων (Pillar II). Με τον νέο μηχανισμό διασφαλίζεται ότι πολυεθνικές και μεγάλες εγχώριες επιχειρήσεις θα καταβάλλουν τουλάχιστον 15% φόρο επί των κερδών τους, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία δραστηριοποιούνται, περιορίζοντας φαινόμενα επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.
