Ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής τον Σεπτέμβριο, προκαλώντας έντονη αντίδραση στις αγορές.
Στο ετήσιο οικονομικό συμπόσιο του Jackson Hole, ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Τζερόμ Πάουελ, έστειλε ίσως το πιο ξεκάθαρο μήνυμα των τελευταίων μηνών: η κεντρική τράπεζα εξετάζει πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο μείωσης των επιτοκίων, πιθανότατα ήδη από τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου.
Ο Πάουελ παραδέχτηκε ότι «η ισορροπία των κινδύνων έχει μεταβληθεί», δίνοντας έμφαση όχι μόνο στον πληθωρισμό — που παραμένει κοντά στον στόχο του 2% — αλλά και στους αυξανόμενους κινδύνους για την αγορά εργασίας. Η παρατεταμένη σφιχτή νομισματική πολιτική φαίνεται να πιέζει την απασχόληση και την κατανάλωση, και η Fed δεν μπορεί να αγνοήσει αυτές τις ενδείξεις.
Αν και τόνισε ότι η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή και η αμερικανική οικονομία έχει επιδείξει αξιοσημείωτη «ανθεκτικότητα», ο Τζερόμ Πάουελ αναγνώρισε ότι οι κίνδυνοι ύφεσης εντείνονται. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι εμπορικοί δασμοί ενδέχεται να πυροδοτήσουν νέα άνοδο των τιμών, ένα σενάριο στασιμοπληθωρισμού που η Fed επιδιώκει πάση θυσία να αποτρέψει.
Ο πρόεδρος της Fed σημείωσε πως, με το βασικό επιτόκιο ήδη μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι και την ανεργία να παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, οι συνθήκες επιτρέπουν στην τράπεζα να επανεξετάσει προσεκτικά τη στάση της.
«Η πολιτική μας εξακολουθεί να κινείται σε περιοριστική κατεύθυνση· ωστόσο, οι μεταβαλλόμενες ισορροπίες και οι νέες προοπτικές της οικονομίας ίσως δικαιολογούν μια προσαρμογή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρά το νέο αυτό άνοιγμα, ο επικεφαλής της Fed κράτησε επιφυλακτική στάση, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία τελική απόφαση και ότι όλα θα κριθούν από τα οικονομικά στοιχεία των επόμενων εβδομάδων. «Οι αποφάσεις μας θα βασίζονται στα δεδομένα, όχι σε πολιτικές πιέσεις», ξεκαθάρισε, στέλνοντας σαφές μήνυμα ανεξαρτησίας.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία: η κυβέρνηση Τραμπ έχει αυξήσει τις πιέσεις προς τη Fed, ζητώντας πιο χαλαρή νομισματική πολιτική για να ενισχυθεί η ανάπτυξη. Ο Πάουελ, ωστόσο, υπενθύμισε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα οφείλει να διαφυλάξει την αξιοπιστία της και να αποφασίζει με γνώμονα τη σταθερότητα της οικονομίας, ανεξαρτήτως πολιτικών επιδιώξεων.
Οι διεθνείς χρηματαγορές αντέδρασαν ενθουσιωδώς στο μήνυμα:
- Ο Dow Jones κατέγραψε άνοδο σχεδόν 2%, με τον S&P 500 και τον Nasdaq να κινούνται επίσης έντονα ανοδικά.
- Οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων υποχώρησαν, με το 2ετές Treasury να χάνει περίπου 10 μονάδες βάσης.
- Οι πιθανότητες για μείωση επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed στις 16–17 Σεπτεμβρίου αγγίζουν πλέον το 91%, σύμφωνα με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της αγοράς.
Μια πιθανή μείωση επιτοκίων θα σήμαινε φθηνότερο δανεισμό για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, κάτι που θα μπορούσε να ενισχύσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Από την άλλη, η Fed κινείται σε λεπτή ισορροπία: μια υπερβολικά γρήγορη χαλάρωση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
Ο Πάουελ δεν δεσμεύτηκε, αλλά έστειλε το ισχυρότερο έως τώρα σήμα ότι η εποχή της αυστηρής νομισματικής πολιτικής μπορεί να φτάνει στο τέλος της. Όλα πλέον θα κριθούν από τα οικονομικά στοιχεία του επόμενου μήνα.
Η Fed βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά, η οικονομία δείχνει σημάδια κόπωσης, κυρίως στην απασχόληση· από την άλλη, ο πληθωρισμός δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως ως απειλή. Η απόφαση του Σεπτεμβρίου θα είναι καθοριστική, όχι μόνο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για το παγκόσμιο οικονομικό κλίμα, καθώς κάθε κίνηση της Fed έχει διεθνή αντίκτυπο.
