Η Κομισιόν εκτιμά, ότι η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να επιταχυνθεί ελαφρά αύξηση το 2024 και το 2025, υποστηριζόμενη από τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Συγκεκριμένα, προβλέπει ανάπτυξη 2,2% για το 2024 και 2,3% για το 2025 για την ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της (European Economic Forecast – Spring 2024).
Ο συνολικός πληθωρισμός αναμένεται να μετριαστεί και να μειωθεί στο 2,1% έως το 2025, ενώ το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης είναι αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω χάρη στη συγκρατημένη αύξηση των δαπανών και ο λόγος του δημόσιου χρέους να παραμένει σε καθοδική πορεία.
Η οικονομική δραστηριότητα θα επιταχυνθεί σταδιακά χάρη σε ισχυρότερες επενδύσεις
Όπως σημειώνει στην έκθεσή της η Κομισιόν μετά από μια πολύ ισχυρή ανάκαμψη μετά την πανδημία, το 2023, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ ήταν ακόμα υψηλή στο 2%. Παραμένει πολύ πάνω από το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ελλάδας και τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Η οικονομική δραστηριότητα καθοδηγήθηκε από την ιδιωτική κατανάλωση, η οποία επωφελήθηκε από την αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, από τις επενδύσεις στις κατασκευές και από τις καθαρές εξαγωγές, ενώ τα αποθέματα ήταν τροχοπέδη στην ανάπτυξη.
Με την εξάντληση της δεσμευμένης ζήτησης σε μεγάλο βαθμό, η ιδιωτική κατανάλωση υποστηρίζεται πλέον κυρίως από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος και αναμένεται να αυξηθεί με ελαφρώς χαμηλότερο ρυθμό το 2024. Προβλέπεται η προβλεπόμενη σταδιακή χαλάρωση των συνθηκών χρηματοδότησης και η επιτάχυνση της υλοποίησης έργων που σχετίζονται με το RRP για την τόνωση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου, ο οποίος αναμένεται να αυξηθεί από 4,0% το 2023 σε 6,7% το 2024.
Η σταδιακή ανάκαμψη της εξωτερικής ζήτησης αναμένεται επίσης να υποστηρίξει την ανάπτυξη των εξαγωγών, σε συνδυασμό με υψηλότερα μερίδια αγοράς εξαγωγών μετά από κέρδη ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, η επιταχυνόμενη αύξηση των επενδύσεων, που έχουν σημαντικό περιεχόμενο εισαγωγών, αναμένεται να προκαλέσει υψηλότερη ζήτηση εισαγωγών. Έτσι, οι καθαρές εξαγωγές είναι πιθανό να είναι ουδέτερες ως προς την ανάπτυξη και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών προβλέπεται να περιοριστεί μόνο μέτρια στον προβλεπόμενο ορίζοντα. Συνολικά, το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,2% το 2024.
Το 2025 η οικονομική ανάπτυξη προβλέπεται στο 2,3%. Οι επενδύσεις αναμένεται να αποκτήσουν περαιτέρω δυναμική και να καταστούν βασικός συντελεστής στην αύξηση της παραγωγής, ενώ οι δαπάνες των νοικοκυριών είναι πιθανό να υποστηριχθούν περαιτέρω από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος.
Ο κατακερματισμός της αγοράς εργασίας αναμένεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη της απασχόλησης
Το 2023, η αγορά εργασίας συνέχισε να ενισχύεται λόγω της σταθερής οικονομικής δραστηριότητας, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται κατά 1,4 π.μ. σε 11,1%. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί στο 10,3% το 2024 και να υποχωρήσει σε μονοψήφιο επίπεδο, στο 9,7% το 2025. Η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω, αλλά η αύξηση είναι πιθανό να περιοριστεί από τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας, ιδίως λόγω αναντιστοιχιών δεξιοτήτων και από το χαμηλό ποσοστό δραστηριότητας. Οι ονομαστικές αποδοχές ανά εργαζόμενο αναμένεται να αυξηθούν με λιγότερο δυναμικό ρυθμό αλλά να παραμείνουν σταθερές, υπερβαίνοντας τον πληθωρισμό, ως αποτέλεσμα της πρόσφατης αύξησης του κατώτατου μισθού, της αύξησης των μισθών στο δημόσιο τομέα και της σύσφιξης της αγοράς εργασίας.
Σταδιακή χαλάρωση του πληθωρισμού
Γαι τον πληθωρισμό η Κομισιόν αναφέρει ότι παρά την περαιτέρω πτώση των τιμών της ενέργειας, η διαδικασία αποπληθωρισμού σταμάτησε προσωρινά στα μέσα του 2023, λόγω του επίμονα υψηλού πληθωρισμού των τροφίμων, ο οποίος επιδεινώθηκε από τις επιπτώσεις των πλημμυρών και τις κολλώδεις τιμές των υπηρεσιών. Ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ ήταν κατά μέσο όρο 4,2% το 2023 και διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Μάρτιο του 2024, δηλαδή 1 π.μ. πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Οι πιέσεις στις τιμές αναμένεται να υποχωρήσουν μόνο σταδιακά βραχυπρόθεσμα λόγω του επίμονου πληθωρισμού των τροφίμων και της σταθερής αύξησης των μισθών. Οι τιμές καταναλωτή αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,8% το 2024 και 2,1% το 2025. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα αναμένεται να παραμείνει ελαφρώς υψηλότερος, στο 3,1% και 2,2% το 2024 και το 2025 αντίστοιχα.
Το έλλειμμα και το χρέος μειώνονται λόγω της συγκράτησης των δαπανών και της αύξησης των εσόδων
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε από 2,5% του ΑΕΠ το 2022 σε 1,6% το 2023, κυρίως λόγω της σταδιακής κατάργησης των μέτρων που εφαρμόστηκαν για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας.
Σύμφωνα με την Κομισιόν το έλλειμμα του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 1,2% του ΑΕΠ το 2024. Αυτό είναι κυρίως αποτέλεσμα της συγκρατημένης αύξησης των τρεχουσών δαπανών. Η πρόβλεψη λαμβάνει υπόψη τη μεταρρύθμιση της φορολογίας των αυτοαπασχολούμενων με αύξηση των εσόδων, η οποία αφενός περιλαμβάνει μείωση της πάγιας εισφοράς κατά 50% στους αυτοαπασχολούμενους και, αφετέρου, εφαρμόζει ένα ελάχιστο εισόδημα για τους αυτοαπασχολούμενους. ως όροφος για τον υπολογισμό των υποχρεώσεων φόρου εισοδήματος. Σχεδόν όλα τα μέτρα ενεργειακής στήριξης πρέπει να καταργηθούν σταδιακά: μόνο ορισμένα δευτερεύοντα μέτρα παραμένουν σε ισχύ μετά το 2023, τα οποία μονιμοποιήθηκαν, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ.
Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 0,8% του ΑΕΠ το 2025 με βάση τις αμετάβλητες πολιτικές. Αυτή η πτώση αναμένεται να υποστηριχθεί από τη σιωπηλή αύξηση του δημόσιου μισθολογίου. Αντίθετα, το αναμενόμενο 0,5 pps. Η μείωση των συντελεστών των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και η πλήρης κατάργηση της πάγιας εισφοράς στους αυτοαπασχολούμενους αναμένεται να μειώσουν την αύξηση των εσόδων.
Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ μειώθηκε στο 161,9% το 2023 λόγω της αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ και του πλεονάσματος του πρωτογενούς ισοζυγίου. Ο δείκτης αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 153,9% του ΑΕΠ το 2024 και στο 149,3% το 2025, βοηθούμενος από την αύξηση των πρωτογενών πλεονασμάτων, την ονομαστική ανάπτυξη και τις προσαρμογές των αποθεμάτων που σχετίζονται μεταξύ άλλων με τα σημαντικά έσοδα από τις παραχωρήσεις οδών Εγνατίας και Αττικής Οδού.
Οι δημοσιονομικές προοπτικές εξακολουθούν να υπόκεινται σε κινδύνους, τονίζει η Κομισιόν. Οι αρνητικοί κίνδυνοι πηγάζουν από εκκρεμείς νομικές υποθέσεις, κυρίως τις δικαστικές υποθέσεις κατά της Εταιρείας Δημόσιας Περιουσίας (ΕΤΑΔ). Επίσης, με τον αυξανόμενο κατώτατο μισθό, αυξάνονται οι μισθολογικές πιέσεις στον δημόσιο τομέα. Ανοδικά, τα έσοδα θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα από ό,τι προβλέπονται σήμερα λόγω των μέτρων που στοχεύουν στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.
