Τη διατήρηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές ανακοίνωσε ο οίκος αξιολόγησης Scope Ratings, επιβεβαιώνοντας την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα κλείνοντας προς το παρόν το ενδεχόμενο νέας αναβάθμισης.
Ο Scope ήταν ο πρώτος εκ των πέντε αναγνωρισμένων από την ΕΚΤ οίκων αξιολόγησης που είχε αποδώσει επενδυτική βαθμίδα στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2023, και ο πρώτος που προχώρησε σε αναβάθμιση στη βαθμίδα BBB τον Δεκέμβριο του 2024. Η νέα αξιολόγηση διατηρεί τη βαθμίδα αυτή αμετάβλητη, ενώ επισημαίνει πως δεν αναμένεται νέα κίνηση στο άμεσο μέλλον, αφήνοντας την Ελλάδα «σταθερή» μεν, αλλά εκτός τροχιάς περαιτέρω αναβάθμισης προς το παρόν.
Οι λόγοι πίσω από την αξιολόγηση
Σύμφωνα με τον Scope, η αξιολόγηση στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
-
Η ισχυρή ευρωπαϊκή θεσμική υποστήριξη, που παρέχει στη χώρα ένα σταθερό νομισματικό και πολιτικό δίχτυ ασφαλείας μέσω της ΕΚΤ και της ΕΕ.
-
Η δημοσιονομική πρόοδος, με πρωτογενές πλεόνασμα 4% και συνολικό πλεόνασμα 1,3% το 2024, ενώ για το 2025 και 2026 προβλέπονται πλεονάσματα 2,5% και 2,4% αντίστοιχα, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του χρέους.
-
Το ευνοϊκό προφίλ του δημόσιου χρέους, το οποίο χαρακτηρίζεται από μεγάλη διάρκεια, χαμηλό κόστος και σημαντική συμμετοχή επίσημων πιστωτών, γεγονός που μετριάζει τον κίνδυνο από πιθανές διακυμάνσεις επιτοκίων ή κρίσεις αγοράς.
Οι αδυναμίες και οι προκλήσεις
Παρότι αναγνωρίζει τις επιδόσεις της χώρας, ο οίκος εστιάζει σε ορισμένα διαρθρωτικά προβλήματα που εμποδίζουν την άμεση αναβάθμιση:
-
Το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, που παρότι βαίνει μειούμενο (στόχος 125% του ΑΕΠ έως το 2030), παραμένει σημαντικός παράγοντας κινδύνου.
-
Οι τραπεζικές ευπάθειες, κυρίως λόγω της εξάρτησης από αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs), της υψηλής έκθεσης σε κρατικά ομόλογα και της ιστορικής αλληλεξάρτησης μεταξύ τραπεζών και κράτους.
-
Οι μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προκλήσεις, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, οι αρνητικές δημογραφικές τάσεις και η περιορισμένη διαφοροποίηση της οικονομίας.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να επιβραδυνθεί τα επόμενα χρόνια: από 2,3% το 2024, σε 2,1% το 2025 και 1,8% το 2026, κυρίως λόγω επιβράδυνσης των επενδύσεων, αν και η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα παραμείνει ανθεκτική.
Η διατήρηση της αξιολόγησης από τη Scope Ratings επιβεβαιώνει τη σταθερή βελτίωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, της δημοσιονομικής εικόνας και της ικανότητας της Ελλάδας να διαχειριστεί το δημόσιο χρέος της με αξιόπιστο τρόπο. Ταυτόχρονα, όμως, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η επενδυτική βαθμίδα δεν είναι δεδομένη και η πρόοδος πρέπει να έχει συνέχεια και βάθος. Οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να παγώσουν και οι διαρθρωτικές αδυναμίες – όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, η εξάρτηση των τραπεζών από το κράτος και οι προκλήσεις του δημογραφικού – απαιτούν ουσιαστικές λύσεις για να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα και η δυναμική της ελληνικής οικονομίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Παρά τις επιφυλάξεις της Scope για πιθανή νέα αναβάθμιση στο άμεσο μέλλον, η διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας στη βαθμίδα BBB με σταθερό outlook αποτελεί σημαντική «ψήφο εμπιστοσύνης» στη σταθερότητα και στη συνεχιζόμενη προσπάθεια δημοσιονομικής πειθαρχίας της χώρας. Η αξιολόγηση αυτή λειτουργεί ως ορόσημο για τη στρατηγική πορεία της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας την αξιοπιστία της και διατηρώντας χαμηλό το κόστος δανεισμού σε μια περίοδο όπου οι παγκόσμιες συνθήκες είναι ασταθείς.
