Η μείωση των εισαγωγών καυσίμων και σε μικρότερο βαθμό οι επιχορηγήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ), ήταν από τις βασικές αιτίες, για την βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου της Ελλάδας το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο «7 μέρες οικονομία», της Eurobank.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ), το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε στα €7,6 δισεκ. σε τρέχουσες τιμές το α’ εξάμηνο 2025 (6,4% του ΑΕΠ ή €15,3 δισεκ. το 2024). Αυτό σημαίνει ότι οι εισπράξεις των φορέων της ελληνικής οικονομίας, ήτοι των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και της κυβέρνησης, από συναλλαγές με φορείς της αλλοδαπής, για αγαθά, υπηρεσίες, εισοδήματα και τρέχουσες μετα-βιβάσεις, υπολείπονταν των αντίστοιχων πληρωμών κατά αυτό το ποσό.
Η χρηματοδότηση αυτού του κενού προήλθε κυρίως από επενδύσεις χαρτοφυλακίου φορέων της αλλοδαπής στην Ελλάδα. Επί παραδείγματι, η αγορά ελληνικών χρεογράφων και μετοχών από μη κατοίκους εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία επενδύσεων. Αυτά είναι κεφάλαια που εισρέουν στην ελληνική οικονομία από το εξωτερικό, και χρηματοδοτούν, μαζί με τις άμεσες και τις λοιπές επενδύσεις, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Όσο πιο παραγωγικά αξιοποιούνται αυτά τα κεφάλαια, τόσο μεγαλύτερη είναι η μεσομακροπρόθεσμη επίδρασή τους στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Η αύξηση του ΑΕΠ, δηλαδή των εισοδημάτων, πα-ράλληλα με τη δημιουργία κινήτρων για ενίσχυση της αποταμίευσης, δύνανται να μειώσουν σταδιακά τη σχετική βαρύτητα των κεφαλαίων από το εξωτερικό στη χρηματοδότηση των εγ-χώριων επενδύσεων παγίων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του υποδείγματος μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας έναντι πιθανών εξωτερικών διαταραχών.
Σε σύγκριση με το α’ εξάμηνο 2024, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στην Ελλάδα συρρικνώθηκε κατά €692,7 εκατ. ή 8,3%. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω μεταβολή δεν ήταν ομοιόμορφη στα δύο τρίμηνα. Αναλυτικά, το α’ τρίμηνο 2025 καταγράφηκε διεύρυν-ση του εξωτερικού ελλείμματος κατά €757,9 εκατ. ή 20,1% (https://www.eurobank.gr/el/omilos/oikonomikes-analuseis/elliniki-oikonomia/7-imeres-oikonomia-26-06-25), ενώ το β’ τρίμηνο 2025 σημειώθηκε συρρίκνωση κατά €1.450,7 εκατ. ή 31,9%.
Οι ετήσιες μεταβολές στα 4 επί μέρους βασικά ισοζύγια το α’ εξάμηνο 2025 είχαν ως ακολούθως:
- Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών μειώθηκε κατά €419,2 εκατ. ή 2,4%, αντικατοπτρίζοντας κυρίως την υψηλότερη μείωση των εισαγωγών καυσίμων σε σύγκριση με τις αντίστοιχες εξαγωγές. Σημειώνουμε ότι το α’ εξάμηνο 2025 η μέση τιμή του πετρελαίου brent διαμορ-φώθηκε στα $70,7 ανά βαρέλι, από $83,4 ανά βαρέλι το α’ εξάμηνο 2024 (-15,2%). Κατά μέσο όρο το έλλειμμα του ισοζυγίου καυσίμων στην Ελλάδα συρρικνώνεται όταν οι διεθνείς τι-μές του πετρελαίου κινούνται πτωτικά. Τέλος, εξαιρώντας τις κατηγορίες των καυσίμων και των πλοίων, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών διευρύνθηκε κατά €273,3 εκατ. ή 2,0% το α’ εξάμηνο 2025, αντανακλώντας τη μεγαλύτερη άνοδο των εισαγωγών σε σύγκριση με τις αντίστοιχες εξαγωγές.
- Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών αυξήθηκε οριακά κατά €38,6 εκατ. ή 0,5%. Η καλή πορεία του τουρισμού οδήγησε το ταξιδιωτικό ισοζύγιο σε διεύρυνση κατά €437,3 εκατ. ή 7,9%, ωστόσο, η εν λόγω αύξηση αντισταθμίστηκε σχεδόν πλήρως από τη συρρίκνωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου μεταφορών κατά €435,3 εκατ. ή 29,3%. Η μείωση των τιμών των ναύλων σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 επιδρά αρνητικά στο πλεόνασμα του ισοζυγίου μεταφορών.
- Το έλλειμμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων συρρικνώθηκε κατά €99,4 εκατ. ή 9,0%. Η εν λόγω βελτίωση προήλθε κυρίως από το ισοζύγιο λοιπών πρωτογενών εισοδη-μάτων, ενώ αρκετά μικρότερη συνεισφορά είχε το ισοζύγιο αμοιβών και μισθών. Προς το παρόν, η προβλεπόμενη βελτίωση του ισοζυγίου τόκων, μερισμάτων και κερδών λόγω μείωσης των επιτοκίων δεν έχει αποτυπωθεί στα στοιχεία.
- Τέλος, το πλεόνασμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων διευρύνθηκε κατά €135,6 εκατ. ή 4,8%., με τις επιχορηγήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) να έχουν θετική συνεισφορά σε αυτό το αποτέλεσμα.
Με βάση την παραπάνω ανάλυση της Eurobank και σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος φαίνεται μια μικρή βελτίωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας, παρά τις διαφοροποιήσεις ανά τρίμηνο. Η πτώση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου και η ισχυρή τουριστική επίδοση λειτούργησαν υποστηρικτικά, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις πιέσεις από τις αυξημένες εισαγωγές και τη μείωση του πλεονάσματος μεταφορών. Παράλληλα, οι εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό εξακολουθούν να καλύπτουν το έλλειμμα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την αποτελεσματική αξιοποίησή τους σε παραγωγικές επενδύσεις με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στο ΑΕΠ.
Συνεπώς, το ζητούμενο για την ελληνική οικονομία είναι να μετατρέψει τη συγκυριακή βελτίωση σε διατηρήσιμη τάση, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την εγχώρια αποταμίευση, ώστε να μειώσει σταδιακά την εξάρτησή της από ξένους πόρους και να θωρακίσει το αναπτυξιακό της υπόδειγμα απέναντι σε μελλοντικές εξωτερικές διαταραχές.
