Οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ και τη φορολογία εισοδήματος κράτησαν πάνω από τους στόχους την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026. Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 5,129 δισ. ευρώ, με τα φορολογικά έσοδα να ξεπερνούν τις προβλέψεις κατά 1,426 δισ. ευρώ, εφόσον αφαιρεθούν οι ειδικές εισπράξεις.
Πίσω από την επίδοση, ωστόσο, υπάρχει μια ουσιαστική διάκριση: μεγάλο μέρος της απόκλισης του πρωτογενούς αποτελέσματος συνδέεται με τον χρόνο πραγματοποίησης πληρωμών. Μετά τις σχετικές προσαρμογές και την εξαίρεση της είσπραξης από την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η υπέρβαση έναντι του στόχου περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ.
Τι δείχνει το πρωτογενές αποτέλεσμα
Η διαφορά μεταξύ του καταγεγραμμένου πρωτογενούς πλεονάσματος και του στόχου φτάνει τα 2,425 δισ. ευρώ. Από αυτήν, όμως, εξαιρούνται 695 εκατ. ευρώ που αφορούν ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα και 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Εξαιρούνται επίσης 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό, καθώς το ποσό κατανέμεται δημοσιονομικά στα έτη της παραχώρησης.
Παρά την υπέρβαση του φετινού στόχου, το πρωτογενές πλεόνασμα είναι χαμηλότερο κατά 1,895 δισ. ευρώ από τα 9,449 δισ. ευρώ του αντίστοιχου εννεαμήνου του 2025. Το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφάνισε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ.
Ο ΦΠΑ έφερε τη μεγαλύτερη υπέρβαση
Τα συνολικά έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 55,967 δισ. ευρώ. Χωρίς τα ποσά που συνδέονται με την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, διαμορφώθηκαν στα 55,526 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 2,6%. Τη μεγαλύτερη συμβολή είχε ο ΦΠΑ, με εισπράξεις 23,062 δισ. ευρώ. Μετά την αφαίρεση των 306 εκατ. ευρώ από τη συναλλαγή της Εγνατίας Οδού, η υπέρβαση έναντι του στόχου έφτασε τα 1,093 δισ. ευρώ.
Η πορεία του ΦΠΑ αποτελεί βασικό στήριγμα των εσόδων. Από τα στοιχεία εκτέλεσης, πάντως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί πόσο από το αποτέλεσμα προέρχεται από τις τιμές, πόσο από τον όγκο των συναλλαγών και πόσο από τη βελτίωση της εισπραξιμότητας.
Στη φορολογία εισοδήματος, οι εισπράξεις έφτασαν τα 20,171 δισ. ευρώ, με υπέρβαση 360 εκατ. ευρώ. Η θετική απόκλιση προήλθε κυρίως από τα φυσικά πρόσωπα, με επιπλέον έσοδα 408 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων υποχώρησε κατά 58 εκατ. ευρώ έναντι της πρόβλεψης.
Οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης εμφάνισαν υστέρηση 239 εκατ. ευρώ, με εισπράξεις 5,326 δισ. ευρώ. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας απέδωσαν 2,1 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 63 εκατ. ευρώ.
Πάνω από τον στόχο τα έσοδα, αυξημένες οι επιστροφές
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 57,811 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 2,501 δισ. ευρώ από τον στόχο. Η σύγκριση επηρεάζεται και από το χρονοδιάγραμμα είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς παραμένει αναμενόμενη είσπραξη 374 εκατ. ευρώ εντός του έτους.
Παράλληλα, οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 6,727 δισ. ευρώ, περίπου 520 εκατ. ευρώ πάνω από την πρόβλεψη. Σημαντικό μέρος της απόκλισης συνδέεται με την επιστροφή ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ για τη συναλλαγή της Εγνατίας Οδού.
Επιτάχυνση στις επενδυτικές δαπάνες
Οι κρατικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 57,683 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 477 εκατ. ευρώ. Σε ετήσια βάση αυξήθηκαν κατά 5,423 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή συνδυάζει δύο διαφορετικές τάσεις. Οι πληρωμές του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν χαμηλότερες κατά 1,094 δισ. ευρώ από τον στόχο. Αντίθετα, οι επενδυτικές δαπάνες έφτασαν τα 10,395 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας την πρόβλεψη κατά 1,571 δισ. ευρώ, λόγω της επιτάχυνσης έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στις σημαντικές χρηματοδοτήσεις περιλαμβάνονται 1,544 δισ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ, 1,994 δισ. ευρώ προς τον ΟΠΕΚΑ, 917 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας και 1,032 δισ. ευρώ προς νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Ο Σεπτέμβριος και η συνέχεια
Τον Σεπτέμβριο, τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν τον μηνιαίο στόχο κατά 74 εκατ. ευρώ ή 1,1%. Ο ΦΠΑ απέδωσε 188 εκατ. ευρώ περισσότερα από τα αναμενόμενα, αντισταθμίζοντας, μεταξύ άλλων, υστέρηση 79 εκατ. ευρώ στη φορολογία εισοδήματος.
Η εικόνα του εννεαμήνου δείχνει αντοχή των φορολογικών εισπράξεων και αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα του Δημοσίου. Η υπέρβαση του ταμειακού στόχου, ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ισόποσο διαθέσιμο περιθώριο για νέες παρεμβάσεις.
