Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε μια αιφνιδιαστική αλλαγή στην εμπορική του πολιτική, επιβάλλοντας υψηλούς δασμούς στην Κίνα και ταυτόχρονα αναστέλλοντας προσωρινά τους ανταποδοτικούς δασμούς για τον υπόλοιπο κόσμο. Η ανακοίνωση έγινε μέσω της προσωπικής του πλατφόρμας, Truth Social.
Συγκεκριμένα, ο Τραμπ γνωστοποίησε, ότι αυξάνει στο εξωπραγματικό 125% τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα, κατηγορώντας το Πεκίνο για «έλλειψη σεβασμού» απέναντι στις διεθνείς αγορές. Η κίνηση αυτή θεωρείται άμεση απάντηση στα «αντίποινα» της Κίνας.
Παράλληλα, ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή για 90 ημέρες των ανταποδοτικών δασμών που είχαν επιβληθεί σε χώρες πλην της Κίνας. Για το διάστημα αυτό, ο δασμός για αυτές τις χώρες μειώνεται στο 10%, με άμεση ισχύ. Ο Τραμπ τόνισε ότι η απόφαση αυτή αντικατοπτρίζει τη θετική στάση πολλών χωρών που επιδεικνύουν προθυμία για διαπραγματεύσεις.
Διαπραγματευτικό παράθυρο
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, εξήγησε ότι η απόφαση δίνει τη δυνατότητα για περαιτέρω διαπραγματεύσεις και δεν προήλθε ως αποτέλεσμα των αντιδράσεων των αγορών. Ανέφερε πως χώρες που δεν ανταπέδωσαν τους αμερικανικούς δασμούς θα ανταμειφθούν, ενώ ήδη υπάρχουν ενδείξεις πως περισσότερα κράτη, όπως η Ιαπωνία, επιδιώκουν να επαναδιαπραγματευθούν τους εμπορικούς όρους τους με τις ΗΠΑ.
Ο Καναδάς και το Μεξικό περιλαμβάνονται στις χώρες που επωφελούνται από τη μείωση των δασμών, όπως διευκρίνισε ο Μπέσεντ. Σε σχέση με την Κίνα, ωστόσο, ο υπουργός σημείωσε: «Δεν το αποκαλώ εμπορικό πόλεμο, όμως η Κίνα κλιμάκωσε».
Ισχυρή αντίδραση των αγορών
Η ανακοίνωση του Τραμπ προκάλεσε θετική αναταραχή στις χρηματιστηριακές αγορές. Η Γουόλ Στριτ κατέγραψε εντυπωσιακή άνοδο, με τον Dow Jones να σημειώνει κέρδη +6,13%, τον Nasdaq να εκτοξεύεται +8,22% και τον S&P 500 να ανεβαίνει +6,72%. Οι αναλυτές αποδίδουν την αντίδραση αυτή στην ανακούφιση των επενδυτών από την προσωρινή αποκλιμάκωση της εμπορικής έντασης.
Επιθετική διαπραγμάτευση μέσω μονομερών μέτρων με σκοπό την εξασφάλιση εμπορικών πλεονεκτημάτων για τις ΗΠΑ
Η πρόσφατη ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί μια χαρακτηριστική έκφραση της πολιτικής προσέγγισης που υιοθέτησε κατά τη θητεία του στην προεδρία: επιθετική διαπραγμάτευση μέσω μονομερών μέτρων με σκοπό την εξασφάλιση εμπορικών πλεονεκτημάτων για τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η παράλληλη αναστολή των δασμών για τον υπόλοιπο κόσμο και η πρόθεση για διαπραγμάτευση στέλνουν ένα διπλό μήνυμα. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διασπάσουν το ενιαίο μέτωπο που ενδέχεται να συγκροτήσουν οι εμπορικοί τους εταίροι απέναντι στις πολιτικές προστατευτισμού της Ουάσινγκτον. Από την άλλη, επιχειρούν να επαναφέρουν τον έλεγχο των εμπορικών σχέσεων με βάση διμερείς συμφωνίες, όπου μπορούν να ασκούν μεγαλύτερη επιρροή.
Η εμπορική αυτή στρατηγική, ενισχυμένη από την άνοδο των δεικτών στη Wall Street, φαίνεται να αποδίδει βραχυπρόθεσμα ως εργαλείο πολιτικής πίεσης και οικονομικής ενίσχυσης. Μακροπρόθεσμα όμως, εγείρει ερωτήματα για τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορικού πλαισίου. Η μεταβλητότητα στις αποφάσεις των ΗΠΑ ενδέχεται να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των εταίρων και να οδηγήσει σε απρόβλεπτες γεωοικονομικές εξελίξεις, ιδίως αν η Κίνα απαντήσει με περαιτέρω αντίποινα.
