Η Ελλάδα έκανε σήμερα το πρώτο από τα δύο «ρουά ματ» στο χρέος. Αποπλήρωσε πρόωρα €6,9 δισ. από τα διμερή δάνεια του Greek Loan Facility (GLF) του πρώτου μνημονίου. Τα δάνεια αυτά ήταν μέρος του μηχανισμού του 2010, με τον οποίο οι χώρες της ευρωζώνης είχαν δώσει περίπου €53 δισ. στην Αθήνα στην κορύφωση της κρίσης.
Η συναλλαγή δεν είναι τυπική. Τα διοικητικά συμβούλια του ESM και του EFSF ενέκριναν waiver ώστε να μην ενεργοποιηθεί η υποχρεωτική αναλογική αποπληρωμή των δικών τους δανείων, και ενέκριναν τη χρήση του ειδικού cash buffer. Η Αθήνα ζήτησε να εξοφλήσει πρόωρα δάνεια GLF αρχικής λήξης 2029 και 2033-2035, συνολικού ύψους €6,94 δισ., καθώς με την κίνηση αυτή τα κεφάλαια του buffer εξαντλούνται. Το GLF είχε αρχικά €52,9 δισ., από τα οποία μετά τη σημερινή πληρωμή απομένουν περίπου €26,3 δισ. σε κυκλοφορία.
Είναι η 8η πρόωρη αποπληρωμή από το 2019. Σύμφωνα με το κυβερνητικό πλάνο, ακολουθεί δεύτερη δόση περί τα €3 δισ. τον Σεπτέμβριο, από δάνεια του EFSF (ύψους €131 δισ.). Το συνολικό όφελος είναι διπλό:
- Ταμειακό: ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης υπολογίζει εξοικονόμηση περίπου €30 εκατ. τόκων ετησίως για κάθε €1 δισ. πρόωρης αποπληρωμής. Για τα €6,94 δισ. της σημερινής κίνησης, το κέρδος ξεπερνά τα €100 εκατ. τον χρόνο, με το σωρευτικό όφελος από όλες τις πρόωρες αποπληρωμές να αγγίζει το €1,1 δισ.
- Σήμα αξιοπιστίας: η χώρα πορεύεται πλέον χωρίς το «μαξιλάρι» των €15,7 δισ. που κρατούσε από το 2018 για δύσκολες μέρες στις αγορές. Το μήνυμα προς επενδυτές είναι ότι η Ελλάδα χρηματοδοτείται με δικούς της όρους.
Ο μεγάλος στόχος είναι συμβολικός αλλά κρίσιμος για τις αγορές. Το Μεσοπρόθεσμο που κατέθεσε το ΥΠΕΘΟ προβλέπει χρέος στο 136,8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, από 146,1% το 2025. Το Reuters σημειώνει ότι το ποσοστό αυτό τοποθετεί την Ελλάδα για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες κάτω από την Ιταλία. Η Κομισιόν στις εαρινές προβλέψεις είναι πιο συντηρητική, στο 140,7%, αλλά ακόμη και έτσι η αποκλιμάκωση από το ιστορικό 209,4% του 2020 ξεπερνά τις 70 μονάδες.
Το ιστορικό των πρόωρων πληρωμών δείχνει τη μέθοδο:
- 2019-2022: €8,17 δισ. στο ΔΝΤ, με τρεις δόσεις, εξοφλώντας πλήρως το Ταμείο
- 2022-2026: €28,07 δισ. σε GLF, με πέντε αποπληρωμές συμπεριλαμβανομένης της σημερινής
Μετά τη σημερινή κίνηση, απομένουν περίπου €19,4 δισ. από το GLF. Ο σχεδιασμός του υπουργείου μιλά για πλήρη εξόφληση έως το τέλος της δεκαετίας, με ρυθμό περί τα €5 δισ. ετησίως, και επόμενο ορόσημο να πέσει το χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ γύρω στο 2035, εφόσον δεν υπάρξουν εξωγενή σοκ.
Να σημει΄ωσουμε ότι το timing δεν είναι τυχαίο. Οι οίκοι αξιολόγησης μπαίνουν σε φθινοπωρινό κύκλο εν μέσω προεκλογικής περιόδου: DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου, Moody’s και Scope στις 18 Σεπτεμβρίου, S&P στις 23 Οκτωβρίου, Fitch στις 6 Νοεμβρίου. Η Αθήνα ποντάρει ότι οι δύο πρόωρες αποπληρωμές του 2026 θα λειτουργήσουν ως καταλύτης για νέα αναβάθμιση, μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.
