Brexit και Οικονομία: Το 6% που πλήρωσε η Βρετανία
Το 2016 η Βρετανία αποφάσισε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σχεδόν μια δεκαετία μετά, οι οικονομικές συνέπειες γίνονται όλο και πιο μετρήσιμες. Πρόσφατες αναλύσεις από ανεξάρτητα ινστιτούτα όπως το National Institute of Economic and Social Research και το Centre for European Reform εκτιμούν ότι το Brexit έχει κοστίσει στη βρετανική οικονομία περίπου 6% του ΑΕΠ. Σε απόλυτους αριθμούς, μιλάμε για απώλεια άνω των 140 δισ. λιρών ετησίως σε παραγωγή που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.
Πού χάθηκε το 6%: Οι 4 βασικοί τομείς
Εμπόριο: Περισσότερη γραφειοκρατία, λιγότερες εξαγωγές
Η αποχώρηση από την ενιαία αγορά έφερε τελωνειακούς ελέγχους, πιστοποιητικά και καθυστερήσεις. Οι βρετανικές εξαγωγές αγαθών προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 15% μακροπρόθεσμα σε σχέση με το σενάριο παραμονής. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις επλήγησαν περισσότερο, καθώς το κόστος συμμόρφωσης έγινε απαγορευτικό για πολλές.
Επενδύσεις: Η αβεβαιότητα πάγωσε κεφάλαια
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη Βρετανία υποχώρησαν. Πολλές πολυεθνικές μετέφεραν ευρωπαϊκά headquarters σε Δουβλίνο, Παρίσι και Φρανκφούρτη για να διατηρήσουν πρόσβαση στην ενιαία αγορά. Η επιχειρηματική επένδυση είναι σήμερα 11% χαμηλότερη από το επίπεδο που θα αναμενόταν χωρίς Brexit.
Αγορά εργασίας: Ελλείψεις και πληθωρισμός μισθών
Η λήξη της ελεύθερης μετακίνησης εργαζομένων δημιούργησε κενά σε τομείς όπως μεταφορές, υγεία, αγροτική παραγωγή και φιλοξενία. Το αποτέλεσμα ήταν αύξηση μισθολογικού κόστους και ελλείψεις προϊόντων στα ράφια το 2021-2022. Παράλληλα, η Βρετανία έχασε πρόσβαση σε δεξιότητες που κάλυπταν Ευρωπαίοι εργαζόμενοι.
Δημόσια οικονομικά: Λιγότερα έσοδα, ίδιο κόστος
Το «μέρισμα Brexit» των 350 εκατ. λιρών την εβδομάδα για το NHS δεν επιβεβαιώθηκε. Αντίθετα, η χαμηλότερη ανάπτυξη μείωσε τα φορολογικά έσοδα κατά ∼40 δισ. λίρες τον χρόνο. Αυτό περιόρισε τον δημοσιονομικό χώρο για παροχές και επενδύσεις.
Τι πληρώνει ο Βρετανός καταναλωτής
Για το μέσο νοικοκυριό, το Brexit μεταφράζεται σε ακρίβεια. Οι δασμοί, οι έλεγχοι και η ασθενέστερη στερλίνα ανέβασαν τις τιμές τροφίμων κατά 6-8% σύμφωνα με το London School of Economics. Επιπλέον, η κατάργηση του roaming χωρίς χρέωση και οι νέοι περιορισμοί στα ταξίδια αύξησαν το κόστος διακοπών στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα και την ΕΕ
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το Brexit σήμανε περισσότερη γραφειοκρατία στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, φέτας και ελαιολάδου. Ο τουρισμός επηρεάστηκε λιγότερο, καθώς οι Βρετανοί παραμένουν η 2η μεγαλύτερη αγορά. Για την ΕΕ, η αποχώρηση της Βρετανίας αφαίρεσε τη 2η μεγαλύτερη οικονομία, αλλά επιτάχυνε τη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία.
Το κόστος της ανεξαρτησίας – Τελικά υπάρχουν κέρδη από το Brexit;
Η βρετανική κυβέρνηση επισημαίνει οφέλη όπως η ευελιξία στη σύναψη εμπορικών συμφωνιών με Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και η ένταξη στο CPTPP. Επίσης, ο έλεγχος της μεταναστευτικής πολιτικής και της νομοθεσίας ήταν κεντρικά επιχειρήματα της καμπάνιας Leave. Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα μετρήσιμα οικονομικά οφέλη δεν αντισταθμίζουν το 6% του ΑΕΠ που χάθηκε.
Το 6% δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι θέσεις εργασίας που δεν δημιουργήθηκαν, επενδύσεις που πήγαν αλλού και ανάπτυξη που επιβραδύνθηκε. Το Brexit απέδειξε ότι η αποσύνδεση από μια βαθιά ενοποιημένη αγορά έχει τίμημα. Το ερώτημα για τη Βρετανία τώρα είναι πώς θα αναπληρώσει αυτό το κενό με νέες εμπορικές σχέσεις και παραγωγικότητα.
