Από την Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026 καταργείται η ατέλεια για δέματα κάτω των 150€ από τρίτες χώρες. Το προσωρινό μέτρο της ΕΕ επιβάλλει δασμό 3 ευρώ ανά διαφορετικό είδος προϊόντος, επηρεάζοντας άμεσα εκατομμύρια καταναλωτές πλατφορμών όπως Shein και Temu.
Η χρέωση δεν υπολογίζεται ανά δέμα, αλλά ανά κωδικό είδους, όπως προβλέπει ο ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας. Πρακτικά, ένα πακέτο με ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι παπούτσια επιβαρύνεται με 6€, ενώ δέμα με 10 πανομοιότυπα μπλουζάκια χρεώνεται μόνο 3€.
Προσωρινό μέτρο με ημερομηνία λήξης
Οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι το «χαράτσι» είναι μεταβατικό. Θα ισχύσει για περίπου δύο χρόνια, μέχρι να ολοκληρωθεί η ριζική μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος. Η μεταρρύθμιση είχε αρχικά προγραμματιστεί για το 2028, αλλά η εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών μικροδεμάτων επέσπευσε τις διαδικασίες. Μόνο το 2024 εισήλθαν στην ΕΕ 4,6 δισ. μικρά δέματα – πάνω από 145 το δευτερόλεπτο – με το 91% να προέρχεται από την Κίνα.
Και «τέλη επεξεργασίας» από Νοέμβριο
Το κόστος δεν σταματά στα 3 ευρώ. Από τον Νοέμβριο του 2026 προστίθενται και «τέλη επεξεργασίας» για τη χρηματοδότηση των τελωνειακών ελέγχων. Αν και το ακριβές ποσό δεν έχει οριστικοποιηθεί, εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και τα 2 ευρώ ανά δέμα. Συνεπώς, ένα μικροδέμα με δύο διαφορετικά προϊόντα μπορεί να επιβαρυνθεί συνολικά με έως και 10 ευρώ από τα τέλη του φθινοπώρου.
Ο διπλός στόχος της ΕΕ
Πρώτον, η προστασία του καταναλωτή. Λόγω του τεράστιου όγκου, τα τελωνεία αδυνατούν να ελέγξουν αν τα προϊόντα πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας, με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν απομιμήσεις και δυνητικά επικίνδυνα είδη. Δεύτερον, η άμυνα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η αθρόα εισροή αφορολόγητων δεμάτων χαρακτηρίστηκε αθέμιτος ανταγωνισμός για παραγωγούς και λιανεμπόρους εντός ΕΕ.
Ποιος πληρώνει τελικά;
Τυπικά, υπόχρεοι είναι οι εισαγωγείς και οι πωλητές. Ωστόσο, έχουν το δικαίωμα να μετακυλήσουν το κόστος στον τελικό καταναλωτή, εφόσον τον ενημερώσουν. Οι ενώσεις καταναλωτών ήδη προειδοποιούν για φαινόμενα αισχροκέρδειας και πιθανές απάτες.
Το «παράθυρο» των αποθηκών
Οι μεγάλες πλατφόρμες δεν μένουν με σταυρωμένα χέρια. Πολλές κατασκευάζουν ήδη τεράστιες αποθήκες εντός ΕΕ για να εισάγουν προϊόντα χύμα. Οι μαζικές εισαγωγές άνω των 150 ευρώ δεν υπόκεινται στον δασμό των 3 ευρώ, αλλά στους κανονικούς τελωνειακούς δασμούς. Αυτό διευκολύνει και τα ευρωπαϊκά τελωνεία, καθώς ο έλεγχος ολόκληρων εμπορευματοκιβωτίων είναι πιο αποτελεσματικός από τον έλεγχο εκατομμυρίων μικροδεμάτων.
Η Κομισιόν δηλώνει έτοιμη να αντιμετωπίσει τυχόν προσπάθειες καταστρατήγησης, όπως η αποστολή δεμάτων μέσω τρίτων χωρών τύπου Ελβετίας. Ο δασμός εφαρμόζεται με βάση τη χώρα προέλευσης του προϊόντος, όχι τη χώρα αποστολής.
